In de wereld van recreatie en toerisme zien we snelle veranderingen. Steeds weer kopiëren aanbieders nieuwe concepten, waardoor bepaalde vrijetijdsvormen zich razendsnel kunnen verspreiden en ontwikkelen. Om een voorbeeld te noemen: in 2013 opende de eerste escape room in Nederland zijn deuren; de teller staat in ons land nu op ruim 800. Ook de verblijfsrecreatie is dynamisch. Werden in de jaren ’80 nog huisjesparken met bungalowtypes A en B gebouwd; nu varieert het aanbod van boomhutten in een natuurgebied tot comfortabele Beach Villa’s met uitzicht over het strand. Ook de technologie biedt steeds weer nieuwe mogelijkheden en de VR (virtual reality) en de AR  (augmented reality) games staan op het punt van doorbreken. Over 10, 20 of 30 jaar zullen er, ook in de wereld van recreatie en toerisme activiteiten zijn die we nu nog niet vermoeden. En dingen die we nu massaal doen zijn we dan misschien al weer bijna vergeten. De wereld van recreatie is niet alleen sterk veranderlijk, zij is ook steeds complexer geworden: Veel bedrijven, maar ook gemeenten werken tegenwoordig met zeven leisure-leefstijlen met een grote diversiteit aan behoeften waarop moet worden ingespeeld.

Het is allemaal waar die veranderingen, maar pas op! Na de oorlog was de meest populaire vrijetijdsbesteding buitenshuis ‘wandelen voor het plezier’. Er waren nog geen pret- en recreatieparken, nog geen klimbossen en nog bijna geen horecaterrassen. Klinkt logisch dus. Maar wist u dat de meest populaire vrijetijdsbesteding buitenshuis nog stééds bestaat uit ‘wandelen voor het plezier?’ En wist u dat ‘wandelen voor het plezier’ qua populariteit, ondanks al die concurrentie, nog verder is toegenomen? Tussen en 2016 en 2019 is het aantal Nederlanders dat wandelt voor het plezier gestegen van 10,5 naar 11 miljoen; dat was dus nog voordat we in een lock down terecht kwamen. Waar wandelt men? Op landschappelijk mooie routes, vaak dicht bij huis. Ook daar lijkt dus weinig aan te zijn veranderd. 

De overtuiging dat de wereld sneller verandert dan ooit  en dat over vijf jaar misschien alles weer anders is, leidt ertoe dat er voor de sector recreatie en toerisme niet goed vooruit gepland wordt. Terwijl de behoefte aan bedrijventerreinen en woonwijken, windmolens en zonnepanelen tot op de vierkante meter wordt geprognosticeerd, gereserveerd en ingevuld, is dit voor recreatie behoorlijk op de achtergrond geraakt. Dit soort prognoses worden in de recreatiesector niet meer gemaakt, laat staan naar behoefte gerealiseerd.

Ondertussen wordt de krapte op de fiets- en wandelpaden voelbaar. Ook na de coronacrisis worden diverse natuurgebieden onder de voet gelopen. Afgelopen Tweede kerstdag (2023) liep ik op de Havelterberg, ondanks regen en wind nog altijd in een wandelfile. De tekorten aan recreatieruimte rondom de steden zijn nu al groot, terwijl het aantal stedelingen de komende jaren nog altijd flink gaat groeien.